تحلیل جامعه‌شناختی توسعه پایدار در بستر انقلاب اسلامی یکی از مؤلفه های حکمرانی مطلوب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

مدرس و دانش آموخته دکتری، جامعه شناسی اقتصادی توسعه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد گرمسار، گرمسار ،ایران

چکیده
این مطالعه به تحلیل جامعه‌شناختی توسعه پایدار در بستر انقلاب اسلامی و نقش آن به عنوان یکی از شاخص‌های حکمرانی مطلوب می‌پردازد. انقلاب اسلامی با تغییرات ساختاری در نهادهای اجتماعی، ارزش‌ها و باورهای دینی، تأثیر قابل‌توجهی بر فرآیندهای توسعه پایدار داشته است. این انقلاب نه تنها هویت ملی و انسجام اجتماعی را تقویت کرده، بلکه زمینه‌ساز تحولات فرهنگی، آموزشی و اقتصادی شده است که نقش مهمی در تحقق حکمرانی مطلوب ایفا می‌کنند. تحلیل جامعه‌شناختی نشان می‌دهد که ارزش‌های دینی، مشارکت اجتماعی و هویت ملی، عناصر کلیدی در تداوم و پایداری سیاست‌ها و برنامه‌های توسعه‌ای هستند و می‌توانند شاخص‌های مؤثری در ارزیابی حکمرانی مطلوب باشند. همچنین، انقلاب فرصت‌ها و چالش‌هایی را در حوزه‌های اقتصادی، زیست‌محیطی و اجتماعی ایجاد کرده است که نیازمند سیاست‌گذاری‌های مبتنی بر تحلیل‌های جامعه‌شناختی است. در نتیجه، توسعه پایدار در بستر انقلاب اسلامی، به عنوان یکی از شاخص‌های حکمرانی مطلوب، نیازمند توازن میان ابعاد اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی است و بهره‌گیری از ارزش‌های دینی و هویت ملی می‌تواند مسیر تحقق حکمرانی کارآمد و پایدار را هموار سازد. این مطالعه بر اهمیت نقش عوامل اجتماعی و فرهنگی در ارتقاء شاخص‌های حکمرانی تأکید می‌کند و پیشنهاد می‌دهد که رویکردهای جامعه‌شناختی می‌توانند راهنمای مؤثری برای سیاست‌گذاری‌های توسعه‌ای و حکمرانی مطلوب باشند.
بنابراین سؤال پژوهش این است که توسعه پایدار در بستر انقلاب اسلامی چقدر در ایجاد حکمرانی مطلوب نقش دارد؟ و چگونه می‌تواند حکمرانی مطلوب را در بستر انقاب اسلامی ایجاد کرد ؟ فرضیه این است: توسعه پایدار در بستر انقلاب اسامی باعث ایجاد حکمرانی مطلوب خواهد شد.. یافته‌های پژوهش نشان می دهند که توسعه و در ادامه توسعه پایدار نقش اساسی در حکمرانی مطلوب را در جامعه و کشور دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

تحلیل جامعه‌شناختی توسعه پایدار در بستر انقلاب اسلامی

نویسنده English

vahid salehi
مدرس و دانش آموخته دکتری، جامعه شناسی اقتصادی توسعه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد گرمسار، گرمسار ،ایران
چکیده English

این مطالعه به تحلیل جامعه‌شناختی توسعه پایدار در بستر انقلاب اسلامی و نقش آن به عنوان یکی از شاخص‌های حکمرانی مطلوب می‌پردازد. انقلاب اسلامی با تغییرات ساختاری در نهادهای اجتماعی، ارزش‌ها و باورهای دینی، تأثیر قابل‌توجهی بر فرآیندهای توسعه پایدار داشته است. این انقلاب نه تنها هویت ملی و انسجام اجتماعی را تقویت کرده، بلکه زمینه‌ساز تحولات فرهنگی، آموزشی و اقتصادی شده است که نقش مهمی در تحقق حکمرانی مطلوب ایفا می‌کنند. تحلیل جامعه‌شناختی نشان می‌دهد که ارزش‌های دینی، مشارکت اجتماعی و هویت ملی، عناصر کلیدی در تداوم و پایداری سیاست‌ها و برنامه‌های توسعه‌ای هستند و می‌توانند شاخص‌های مؤثری در ارزیابی حکمرانی مطلوب باشند. همچنین، انقلاب فرصت‌ها و چالش‌هایی را در حوزه‌های اقتصادی، زیست‌محیطی و اجتماعی ایجاد کرده است که نیازمند سیاست‌گذاری‌های مبتنی بر تحلیل‌های جامعه‌شناختی است. در نتیجه، توسعه پایدار در بستر انقلاب اسلامی، به عنوان یکی از شاخص‌های حکمرانی مطلوب، نیازمند توازن میان ابعاد اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی است و بهره‌گیری از ارزش‌های دینی و هویت ملی می‌تواند مسیر تحقق حکمرانی کارآمد و پایدار را هموار سازد. این مطالعه بر اهمیت نقش عوامل اجتماعی و فرهنگی در ارتقاء شاخص‌های حکمرانی تأکید می‌کند و پیشنهاد می‌دهد که رویکردهای جامعه‌شناختی می‌توانند راهنمای مؤثری برای سیاست‌گذاری‌های توسعه‌ای و حکمرانی مطلوب باشند.
بنابراین سؤال پژوهش این است که توسعه پایدار در بستر انقلاب اسلامی چقدر در ایجاد حکمرانی مطلوب نقش دارد؟ و چگونه می‌تواند حکمرانی مطلوب را در بستر انقاب اسلامی ایجاد کرد ؟ فرضیه این است: توسعه پایدار در بستر انقلاب اسامی باعث ایجاد حکمرانی مطلوب خواهد شد.. یافته‌های پژوهش نشان می دهند که توسعه و در ادامه توسعه پایدار نقش اساسی در حکمرانی مطلوب را در جامعه و کشور دارد.

کلیدواژه‌ها English

توسعه
پایدار
انقلاب اسلامی
قدرت نرم
حکمرانی مطلوب
1)    رنانی، محسن، بازار یا نا بازار، 1389، چاپ سوم، تهران، مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی.
2)    - شادلو، عباس، کرمپور، رزا، 1394، رابطه بین کارآمدی و مشروعیت دولت جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر نظریه کلاوس اوفه، فسلنامه سیاست‌های راهبردی و کلان، دوره 3، شماره 9، 159-141.
3)    - صدر، محمدباقر، اقتصاد ما، ترجمه ع. اسپهبدی، تهران، برهان، ۱40۰ جلد دوم، ص۱۴-۱۷.
4)    - صدیقی، کوروس؛ شهیدی، امیر هوشنگ، .1379. مفاهیم و تحول کارکردی دولت با نگاهی به برنامه سوم، مجله تأمین اجتماعی، پاییز 1379، شماره6.
5)     - عظیمی،‌حسین،‌»دولت‌در‌علم‌اقتصاد‌ و ‌توسعه ‌اقتصادی»،‌فصلنامه‌ فرهنگ ‌و ‌اندیشه، ‌سال‌اول‌، شماره‌دوم،‌تابستان‌1380.
6)    - عیوضی، محمدرحیم، 1387. تحلیلی بر سیاست خارجی آقای دکتر احمدی نژاد، فصلنامه راهبرد یاس، شماره 14.
7)    - فلاحت‌پیشه، حشمت‌الله، شورچی، حافظ، 1395، بررسی مقایسه‌ای رویکرد توسعه‌ای دولت‌های هفتم و هشتم (اصلاحات) و نهم و دهم (عدالت)، فصلنامه علمی رهیافت انقلاب اسلامی، دوره 10، شماره 34، ص 136-117.
8)    سازمان ملل متحد (UN). (2015). اهداف توسعه پایدار 2030 (SDGs). این سند، اهداف جهانی توسعه پایدار را مشخص می‌کند و در تحلیل‌های مربوط به شاخص‌های حکمرانی و توسعه پایدار کاربرد دارد.
9)    کاپلان، رابرت. (1384). مدیریت استراتژیک و حکمرانی مطلوب. ترجمه: احمدرضا احمدی، تهران: انتشارات سمت.
10) پیرنیا، ی. (1387). مبانی حکمرانی و توسعه پایدار. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
11) کول، دیوید. (1389). نظریه‌های توسعه و سیاست‌گذاری عمومی. ترجمه: علی‌اکبر صالحی، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
12) کاپلان، رابرت. (1390). مدیریت استراتژیک و حکمرانی مطلوب. تهران: انتشارات سمت.
13) سیدحسینی، م. (1392). نظریه‌های توسعه و سیاست‌گذاری عمومی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
14) حسینی، م. (1398). «نقش ارزش‌های فرهنگی و دینی در توسعه پایدار در ایران»، فصلنامه مطالعات فرهنگی، شماره 45، صفحات 112-130.
15) زارع، ف. (1395). «تحلیل جامعه‌شناختی حکمرانی اسلامی در ایران»، مجله علوم اجتماعی، شماره 12، صفحات 78-95.
16) نوری، م. (1399). «نقش ارزش‌های دینی در سیاست‌گذاری‌های توسعه‌ای»، پژوهشنامه سیاست‌گذاری، شماره 33، صفحات 45-62.
17) رضایی، ع. (1400). «نقش ارزش‌های فرهنگی در توسعه پایدار در بستر انقلاب اسلامی»، فصلنامه سیاست‌گذاری و توسعه، شماره 50، صفحات 150-170.
18) مهدوی، س. (1397). «تحلیل جامعه‌شناختی شاخص‌های حکمرانی مطلوب در ایران»، مجله علوم اجتماعی، شماره 8، صفحات 99-115.
19) سازمان برنامه و بودجه کشور. (1399). گزارش توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور در سال 1399.
20) مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. (1400). تحلیل سیاست‌های توسعه‌ای و حکمرانی در ایران.
21) بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران. (1398). گزارش‌های مالی و اقتصادی کشور.
22) سازمان ملل متحد. (2020). گزارش توسعه انسانی در ایران.
23) سازمان ملل متحد. (2019). گزارش‌های مربوط به شاخص‌های حکمرانی و توسعه پایدار در ایران.
24) مقام معظم رهبری. (1380). بیانات و سیاست‌های کلی نظام در حوزه فرهنگ و توسعه، منتشر شده در سایت رسمی دفتر مقام معظم رهبری.
25) سند چشم‌انداز 20 ساله جمهوری اسلامی ایران. (1382). تهیه شده توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی.
26) سند سیاست‌های کلی نظام در حوزه فرهنگی و اجتماعی. (1394). منتشر شده در سایت دفتر مقام معظم رهبری.
27) سند راهبردی توسعه فرهنگی کشور. (1390). وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
28) سایت سازمان ملل متحد (https://sdgs.un.org/goals) اطلاعات مربوط به اهداف توسعه پایدار.
29) پایگاه داده‌های علمی گوگل اسکولار (https://scholar.google.com) جستجوی مقالات و پژوهش‌های علمی.
30) پایگاه داده‌های علمی Scopus و Web of Science برای دسترسی به مقالات و پژوهش‌های معتبر بین‌المللی.
31) سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (https://rc.majlis.ir) برای دسترسی به تحلیل‌ها و گزارش‌های سیاست‌گذاری داخلی.
32) سایت مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام برای دسترسی به تحلیل‌های راهبردی و سیاست‌های کلان.
33) Top of Form
34) Bottom of Form
35) - موثقی، احمد، 1385. اقتصاد سیاسی ایران در دوره جمهوری اسلامی، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، شماره 7
36) - موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، 1388. گزارش بررسی وضعیت اشتغال و بیکاری در کشورهای بزرگ اقتصادی، معاونت پژوهش و آموزش، گروه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی داخلی.
37) - موسوی سید علی، موسوی گاوگانی سید علی، 1395، بررسی انواع نظام‌های اقتصادی و مقایسه آن‌ها با اقتصاد انقلاب اسلامی پنجمین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های نوین در مدیریت، اقتصاد و حسابداری، برلین آلمان.
38) ‌- مؤمنی، فرشاد، ١٣٧٤، کالبدشناسی یک برنامه توسعه، مؤسسه تحقیقات اقتصـادی دانشـگاه تربیـت مدرس‌.
39) احمدی، ابوالفضل (1393)، سبک زندگی اسلامی، تهران: انتشارات امیر کبیر.
40) احمدی، سید احمد و علی رمضانی (1386)، «تأثیر آموزش مسئولیت پذیری به شیوه گلاسر بر کاهش بحران هویت دانش آموزان متوسطه اصفهان»، دو فصلنامه پژوهش‌های تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، سال سوم، شماره دوم، شماره پیاپی 8، پاییز و زمستان.  
41) احمدی، م. (1397). نقش نهادهای مدنی در توسعه سیاسی. انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی.
42) ارزیابی اثرات سیاست‌های توسعه‌ای مبتنی بر ارزش‌های دینی: تحلیل اثرات اجرای سیاست‌ها و برنامه‌های توسعه‌ای بر هویت فرهنگی، انسجام اجتماعی و پایداری محیط زیست.
43) ازکیا، مصطفی (1380)، جامعه‌شناسی توسعه، تهران: نشر کلمه.
44) ازکیا، مصطفی و غفاری، غلامرضا (1397)، جامعه‌شناسی توسعه، تهران: انتشارات کیهان.
45) ازکیا، مصطفی و غلامرضا غفاری (1384)، جامعه‌شناسی توسعه، تهران: انتشارات کیهان.
46) ایران‌پژوه، م. (1398). توسعه سیاسی و نهادهای دموکراتیک در ایران. انتشارات دانشگاه تهران.
47) ایمان، محمدتقی و ندا مرحمتی (1393)، «تبیین جامعه‌شناختی گرایش جوانان به سبک زندگی مدرن در شهر شیراز»، جامعه‌شناسی کاربردی سال بیست و پنجم پاییز 1393 شماره 3 (پیاپی 55).
48) پیرنیا، ی. (1387). مبانی حکمرانی و توسعه پایدار. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
49) کاپلان، رابرت. (1384). مدیریت استراتژیک و حکمرانی مطلوب. ترجمه: احمدرضا احمدی، تهران: انتشارات سمت.
50) مک‌کینون، دیوید. (1388). نظریه‌های توسعه و سیاست‌گذاری عمومی. ترجمه: علی‌اکبر صالحی، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
51) سیدحسینی، م. (1392). نظریه‌های توسعه و سیاست‌گذاری عمومی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
52) حسینی، م. (1398). «نقش ارزش‌های فرهنگی و دینی در توسعه پایدار در ایران»، فصلنامه مطالعات فرهنگی، شماره 45، صفحات 112-130.
53) زارع، ف. (1395). «تحلیل جامعه‌شناختی حکمرانی اسلامی در ایران»، مجله علوم اجتماعی، شماره 12، صفحات 78-95.
54) نوری، م. (1399). «نقش ارزش‌های دینی در سیاست‌گذاری‌های توسعه‌ای»، پژوهشنامه سیاست‌گذاری، شماره 33، صفحات 45-62.
55) رضایی، ع. (1400). «نقش ارزش‌های فرهنگی در توسعه پایدار در بستر انقلاب اسلامی»، فصلنامه سیاست‌گذاری و توسعه، شماره 50، صفحات 150-170.
56) مهدوی، س. (1397). «تحلیل جامعه‌شناختی شاخص‌های حکمرانی مطلوب در ایران»، مجله علوم اجتماعی، شماره 8، صفحات 99-115.
57) حیدری، ع. (1401). «نقش ارزش‌های فرهنگی و دینی در توسعه پایدار در ایران»، فصلنامه سیاست‌گذاری فرهنگی، شماره 47، صفحات 130-148.
58) سازمان برنامه و بودجه کشور. (1399). گزارش توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور در سال 1399.
59) مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. (1400). تحلیل سیاست‌های توسعه‌ای و حکمرانی در ایران.
60) بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران. (1398). گزارش‌های مالی و اقتصادی کشور.
61) سازمان ملل متحد. (2020). گزارش توسعه انسانی در ایران.
62) سازمان ملل متحد. (2019). گزارش‌های مربوط به شاخص‌های حکمرانی و توسعه پایدار در ایران.
63) سند چشم‌انداز 20 ساله جمهوری اسلامی ایران. (1382). تهیه شده توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی.
64) مقام معظم رهبری. (1380). بیانات و سیاست‌های کلی نظام در حوزه فرهنگ و توسعه، منتشر شده در سایت رسمی دفتر مقام معظم رهبری.
65) سند سیاست‌های کلی نظام در حوزه فرهنگی و اجتماعی. (1394). منتشر شده در سایت دفتر مقام معظم رهبری.
66) سند راهبردی توسعه فرهنگی کشور. (1390). وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
67) باینگانی، بهمن، سید فهیم ایراندوست، سینا احمدی (1392)، «سبک زندگی از منظر جامعه‌شناسی: مقدمه‌ای بر شناخت و واکاوی مفهوم سبک زندگی»، ماهنامه مهندسی فرهنگی، سال هشتم، شماره 77، صفحات 56 تا 75.
68) ببی، ارل (1387)، روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی، ترجمه رضا فاضل، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی و دانشگاه‌ها، چاپ پنجم، تابستان 1387.
69) بدیع، برتران (1379)، توسعه سیاسی، ترجمه احمد نقیب زاده، تهران: قومس.
70) بررسی چالش‌ها و موانع فرهنگی و اجتماعی: مطالعه چالش‌ها و موانع موجود در مسیر نهادینه‌سازی و عملیاتی کردن این الگو در سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌های توسعه‌ای.
71) بشیریه، حسین (1388)، جامعه‌شناسی سیاسی، نقش نیروهای اجتماعی در زندگی سیاسی، تهران: نشر نی.
72) بوردیو، پی‌یر (1389)، نظریه کنش (دلایل عملی و انتخاب عقلانی)، ترجمه مرتضی مردیها، چاپ دوم، تهران: نشر نقش و نگار.
73) بیات، س. (1396). تحلیل قدرت نرم در سیاست‌های خارجی ایران. فصلنامه سیاست‌پژوهی، 10(2)، 75-92.
74) تودارو، مایکل (1366)، توسعه اقتصادی در جهان سوم، ترجمۀ غلامعلی فرجادی، تهران: نشر کوهسار.
75) تهرانیان، مجید (1376)، ارتباطات و توسعه، ترجمه هادی خانیکی، جزوه درسی.
76) جعفری، م. (1395). نقش مشارکت مدنی در توسعه سیاسی. پژوهش‌های سیاسی، 12(3)، 45-67.
77) جعفری، م. (1398). توسعه سیاسی و مشارکت اجتماعی در ایران. مطالعات سیاسی، 15(4)، 112-130.
78) جلائی‌پور، حمید رضا و محمدی، جمال (۱۳۸۷)، نظریه‌های متأخر جامعه‌شناسی، تهران: نشر نی.
79) چانی، دیوید، (۱۳۷۸)، سبک زندگی، ترجمه حسن چاوشیان، تهران: انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
80) حاجی هاشمی، سعید (1384)، توسعه و توسعه نیافتگی: کلیات، اصول و ابعاد (با تأکید بر متد تفکر در توسعه)، تهران: گفتمان اندیشه معاصر.
81) حسینی، ع. (1400). حکمرانی خوب و توسعه سیاسی در نظام‌های جمهوری اسلامی. پژوهش‌های سیاست‌پژوهی، 9(1)، 50-70.
82) حسینی، ع. (1400). قدرت نرم و حکمرانی خوب در نظام‌های سیاسی. فصلنامه علوم سیاسی، 8(2)، 89-112.
83) حسینی، ع. (1400). قدرت نرم و حکمرانی خوب در نظام‌های سیاسی. فصلنامه علوم سیاسی، 8(2)، 89-112
84) در اندیشه مقام معظم رهبری(مدظله)، فصلنامه علمی ـ پژوهشی مدیریت اسلامی، سال 42 ،شماره 3، 147-169
85) راش، مایکل (1377)، جامعه و سیاست: مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی سیاسی، صبوری؛ منوچهر، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت) مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی.
86) رجب‌زاده، احمد (1378)، جامعه‌شناسی توسعه، تهران: نشر سلمان.
87) رحیمی روشن، حسینی، سیده فاطمه(1396)، مقایسه مبانی انسانشناختی پیشرفت و توسعه در اندیشهی اسلام و نظریه ی لیبرال دموکراسی، فصلنامه علمی پژوهشی سیاست متعالیه، سال پنجم،شماره 16، 55-82
88) رضایی، ف. (1399). رسانه‌های جمعی و نقش آن‌ها در تقویت قدرت نرم. مطالعات رسانه‌ای، 6(3)، 44-60.
89) زاهدی مازندرانی، محمدجواد (1393)، توسعه و نابرابری، تهران: مازیار.
90) ژانوسکی، توماس و دیگران (1396)، «درآمدی بر جامعه‌شناسی سیاسی»، ترجمه نوذر نظری، تهران: نشر مخاطب.
91) سازمان ملل متحد. (1399). گزارش توسعه انسانی ایران. قابل دسترسی در: https://www.un.org
92) سازمان ملل متحد. (1399). گزارش توسعه انسانی ایران. قابل دسترسی در: https://www.un.org
93) سروش، مریم (1390) «احساس مسوولیت فردی و اجتماعی، دیگرخواهی و اعتماد اجتماعی مطالعه نوجوانان شیراز»، فصلنامه جامعه‌شناسی کاربردی، دانشگاه اصفهان، دوره 23، شماره دو (پیاپی46) تابستان.
94) سعیدی، ف. (1399). تأثیر رسانه‌های جمعی بر توسعه سیاسی و اعتماد عمومی. مطالعات رسانه‌ای، 5(1)، 23-40.
95) سفیری، خدیجه و مریم صادقی(1388)، «مشارکت اجتماعی دانشجویان دختر دانشکده‌های علوم اجتماعی دانشگاه‌های شهر تهران و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن»، جامعه‌شناسی کاربردی، سال 20، شماره پیاپی 34، ش2، تابستان.
96) سن، آمارتیا (1383)، توسعه به مثابه آزادی، ترجمۀ وحید محمودی، تهران: انتشارات دستان.
97) سو، آلوین(1378)، تغییر اجتماعی و توسعه؛ ترجمه محمـود حبیبـی مظـاهری، تهـران: انتـشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
98) سوری، احمد و ذبیح اله کرم (1393)، «بررسی رابطه ابعاد مسئولیت پذیری با عملکرد فرماندهان کوپ استان اردبیل»، فصلنامه مطالعات مدیریت انتظامی، سال نهم، شماره چهارم، زمستان.
99) شویره کریاستین، فونتن اولیویه (1385)، واژگان بوردیو، ترجمه مرتضی کتبی، چاپ اول، تهران: نشر نی.
100)   شیانی، م . (1381)، «شهروندی و رفاه اجتماعی» فصلنامه رفاه اجتماعی، سال اول، شماره 4.
101)   صالحی، صادق و زهرا پازوکی نژاد (1395)، «تحلیل جامعه‌شناختی سبک زندگی پایدار در بین دانشجویان»، آموزش عالی ایران، زمستان و بهار، شماره 29 علمی- پژوهشی.
102)   صیامی، زهرا (1381)، چرا صنعتی نشدیم؟، تهران: امیرکبیر.
103)   طالبان، محمّدرضا (1384)،«تبیین جامعه‌شناختی بی‌ثباتی سیاسی» رسالۀ دکترای جامعه‌شناسی، تهران: دانشگاه تربیت مدرس.
104)   طالبی، ابوتراب، یوسف خوش بین (1391)، «مسئولیت پذیری اجتماعی جوانان»، فصلنامه علوم اجتماعی، دوره 19، شماره 59، زمستان، صفحات 216 تا 249.
105)   طلابکی طرقی، اکبر(1399)، بررسی و نقد سند الگوی پایه­ی اسلامی ایرانی پیشرفت (به عنوان سند بالادستی نظام )، فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، سال نهم، شماره شانزدهم، 371-391
106)   عالم، عبدالرحمن (1398)، «بررسی جایگاه توسعه سیاسی در برنامه‌های توسعه جمهوری اسلامی ایران»، پژوهش‌های راهبردی سیاست، دوره 8، شماره 28، شماره پیاپی 58، بهار.
107)   عظیمی آرانی، حسین (1383)، مدارهای توسعه نیافتگی در اقتصاد ایران. تهران: نشر نی.
108)   علیزاده، عبدالرحمن (1384)، «ارتباطات و توسعه پایدار»، فصلنامه رسانه، سال شانزدهم، شماره 4.
109)   عیوضی، محمدرحیم، کریمی، غلامرضا (1390)، «مشارکت اجتماعی زنان؛ رویکردی اسلامی»،  مجله: دانش سیاسی، سال هفتم پاییز و زمستان 1390 شماره 2 (پیاپی 14).
110)   -قدیری اصل، باقر، 1376، سیر‌اندیشه اقتصادی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ نهم، ص۷۵.
111)   قربانی، شهرزاد (1391)، «رواج بی‌تعهدی و بی‌مسئولیتی در جامعه»، تهران، ماهنامه سپید دانایی، شماره 55.
112)   قیصری، نوراله (1398)، «مشارکت اجتماعی؛ معناکاوی یک مفهوم راهبردی» فصلنامه مطالعات راهبردی ناجا / سال چهارم / شمار ه یازدهم، بهار 1398، صفحات 31 تا 59.
113)   کاویانی، محمد، (1391)، «سبک زندگی اسلامی و ابزار سنجش آن»، تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
114)   کرایب، یان (1393)، نظریه اجتماعی مدرن از پارسونز تا هابرماس، تهران: آگه.
115)   کشاورز، صدیقه، زهرا قادری، لادن معین (1391)، «بررسی رابطه سبک زندگی و امید به زندگی با بهزیستی روانشناختی سالمندان آموزش و پروش شهرستان داراب»، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد مرود شت.
116)   کلانتری، خلیل (1377)، «مفهوم و معیارهای توسعه اجتماعی»، مجلّه اطلاعات سیاسی-اقتصادی، مرداد و شهریور، دوره  12 ، شماره  132-131 ، از صفحه 208 تا صفحه 213 .
117)   کلدی، علیرضا و نگار پوردهناد (1391)، «بررسی میزان آگاهی و نگرش دانشجویان نسبت به حقوق شهروندی در تهران»، مطالعات شهری، سال دوم، پاییز، شماره 4.
118)   کوزر،  لوئیس (1385)، زندگی و اندیشه بزرگان جامعه‌شناسی، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: علمی و فرهنگی.
119)   گیدنز، آنتونی، (۱۳۸۸)، جامعه‌شناسی، ترجمه منوچهر صبوری، تهران: نشر نی.
120)   لفتویچ، آدریان (1378)، دموکراسی و توسعه، ترجمۀ اح‍م‍د ع‍ل‍ی‍ق‍ل‍ی‍ان، اف‍ش‍ی‍ن‌ خ‍اک‍ب‍از، تهران: طرح نو.
121)   لمرت، چارلز (1399)، نظریه اجتماعی: قرائت‌های چندفرهنگی، جهانی و کلاسیک، ترجمه سلیمان میرزائی راجعونی، عادل ابراهیمی لویه، تهران: نشر لویه.
122)   محسنی، منوچهر (1380)، جامعه‌شناسی، تهران: کتابخانه طهوری.
123)   مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. (1401). گزارش توسعه سیاسی در ایران. تهران: مرکز پژوهش‌ها.
124)   مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. (1401). گزارش وضعیت توسعه سیاسی در ایران. تهران: مرکز پژوهش‌ها.
125)   مونه‌های بیشتر در سبک APA):
126)   نوری، م. (1395). فرهنگ سیاسی و توسعه پایدار. فصلنامه علوم اجتماعی، 20(1)، 89-105.
127)   هاشمی، ر. (1394). نهادهای حکومتی و توسعه سیاسی در ایران. پژوهش‌های نظام‌های سیاسی، 7(2)، 98-115.
128)   یوسفی، م. (1393). نقش آموزش و پرورش در توسعه سیاسی. مطالعات آموزشی، 12(4)، 65-80.
129)   حسینی، م. (1396). "نقش ارزش‌های فرهنگی در توسعه پایدار: مطالعه موردی در ایران." فصلنامه مطالعات فرهنگی، شماره 15، صفحات 50-70.
130)   نعمتی، ع. (1399). "نقش نهادهای اجتماعی در ترویج توسعه پایدار در ایران." پژوهش‌های اجتماعی، شماره 7، صفحات 102-125.
131)   رضایی، م. (1393). "تحلیل جامعه‌شناختی هویت فرهنگی و تأثیر آن بر سیاست‌های توسعه در ایران." مجله علوم اجتماعی، شماره 10، صفحات 30-48.
132)   کاظمی، ف. (1395). "موانع فرهنگی و اجتماعی در مسیر توسعه پایدار در کشور ایران." فصلنامه توسعه و سیاست‌گذاری، شماره 6، صفحات 80-97.
133)   محمدی، س. (1400). "نقش رسانه‌ها و نخبگان در ترویج ارزش‌های توسعه‌پایدار در جامعه ایرانی." پژوهش‌های فرهنگی، شماره 20، صفحات 60-85.
134)   سینی، م. (1394). "نقش ارزش‌های فرهنگی در فرآیند توسعه پایدار در ایران." فصلنامه مطالعات فرهنگی، شماره 12، صفحات 45-67.
135)   قاسمی، ع. (1398). "نقش نهادهای اجتماعی در ترویج توسعه پایدار در جامعه ایرانی." پژوهش‌های اجتماعی، شماره 5، صفحات 89-110.
136)   مهدوی، ف. (1392). "تحلیل جامعه‌شناختی هویت فرهنگی و تأثیر آن بر سیاست‌های توسعه در ایران." مجله علوم اجتماعی، شماره 8، صفحات 23-40.
137)   نوری، س. (1397). "موانع فرهنگی و اجتماعی در مسیر توسعه پایدار در ایران." فصلنامه توسعه و سیاست‌گذاری، شماره 3، صفحات 75-92.
ü  - Howitt, P. , " Money and Growth revisited," University of western ontario, Departemantal Research Report Series 9014, University of westerv Ontario, Departeman of Economics.
ü  - Smith, Adam (1922 [1776]), An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations, Edwin Cannan (ed. ), London: Methuen.
ü  Bates, R. H. (2014). "The Politics of Development: Theories and Practices." Annual Review of Political Science, 17, 131-152.
ü  Brenner, N. (1999). Globalisation as reterritorialisation: The re-scaling of urban governance in the European Union. Urban Studies, 36, 431–451. doi:10.1080/0042098993466
ü  Brenner, N. (2009). Urban governance and the production of new state spaces in Western Europe, 1960–2000. In The disoriented state: Shifts in governmentality, territoriality and governance (pp. 41-77). Springer, Dordrecht.
ü  Carothers, Thomas (1999). Aiding Democracy Abroad: The Learning Curve. Carnegie Endowment for International Peace.
ü  Cars, G., Healey, P., Madanipour, A., & De Magalhaes, C. (Eds.). (2017). Urban governance, institutional capacity and social milieux. Routledge.
ü  da Cruz, N. F., Rode, P., & McQuarrie, M. (2019). New urban governance: A review of current themes and future priorities. Journal of Urban Affairs, 41(1), 1-19.
ü  Dahl, R. A. (1989). Democracy and Its Critics. Yale University Press.
ü  Dahl, Robert A. (1989). Democracy and Its Critics. Yale University Press.
ü  Darity Jr., William A. (2008), International Encyclopedia of the Social Sciences, Volume 2, 2nd edition, Macmilan Referense USA.
ü  Foster, M. (2018). "Cultural Values and Sustainable Development: A Comparative Study." Journal of International Development, Vol. 30, No. 4, pp. 567-583.
ü  Foster, M. (2018). "Cultural Values and Sustainable Development: A Comparative Study." Journal of International Development, Vol. 30, No. 4, pp. 567-583.
ü  Fukuyama, F. (2013). The Origins of Political Order: From Prehuman Times to the French Revolution. Farrar, Straus and Giroux.
ü  Fukuyama, Francis (2014). Political Order and Political Decay. Farrar, Straus and Giroux.
ü  Greenfield, A. (2017). Radical technologies: The design of everyday life. London, England: Verso Books
ü  Haque, M. S. (2018). "Islamic Governance and Development: An Empirical Analysis." Journal of Islamic Economics, Banking and Finance, 14(2), 45-67.
ü  Hendriks, Frank (2014). “Understanding Good Urban Governance: Essentials, Shifts, and Values”, Urban Affairs Review, Vol. 50(4).
ü  Hiraskar, G. K. (1992). Fundamentals of town planning. Dhanpat Rai.
ü  Hofstede, G. (2001). "Culture's Consequences: Comparing Values, Behaviors, Institutions and Organizations Across Nations." Sage Publications.
ü  Hooks, Gregory (2016), The Sociology of Development Handbook, University of California Press, Oakland, California.
ü  Huntington, S. P. (1996). The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order.
ü  Inglehart, R., & Baker, W. E. (2000). "Modernization, Cultural Change, and the Persistence of Traditional Values." American Sociological Review, Vol. 65, No. 1, pp. 19-51.
ü  Inglehart, R., & Baker, W. E. (2000). "Modernization, Cultural Change, and the Persistence of Traditional Values." American Sociological Review, Vol. 65, No. 1, pp. 19-51.
ü  Kaufmann, D., Kraay, A., & Mastruzzi, M. (2010). "The Worldwide Governance Indicators: Methodology and Analytical Issues." The Hague Journal of Diplomacy, 5(4), 353-387.
ü  Keddie, N. R. (2006). Modern Iran: Roots and Results of Revolution. Yale University Press.
ü  Khan, M. H. (2004). "State Failure in Pakistan: A Framework for Analysis." Pakistan Development Review, 43(4), 385-408.
ü  Kharas, H. (2010). "The Emerging Middle Class in Developing Countries." OECD Development Centre Working Paper No. 285.
ü  Kooiman, J. (2003). Governing as Governance. London: Sage Publications.
ü  Krasner, Stephen D. (1999). Sovereignty: Organized Hypocrisy. Princeton University Press.
ü  Kymlicka, W. (2007). "Multicultural Odysseys: Navigating the New International Politics of Diversity." Oxford University Press.
ü  Kymlicka, W. (2007). Multicultural Odysseys: Navigating the New International Politics of Diversity. Oxford University Press.
ü  Management, 102011.
ü  -Marx, Karl (1867), Capital, vol. 1, Moscow: Progress Publishers.
ü  Nasr, V. (2006). Islamic Leviathan: Islam and the Making of State Power. Oxford University Press.
ü  Nye, Joseph S. (2004). Soft Power: The Means to Success in World Politics. Public Affairs.
ü  Nye, Joseph S. (2004). Soft Power: The Means to Success in World Politics. Public Affairs.
ü  OECD. (2018). Government at a Glance.
ü  Putnam, R. D. (1993). "Making Democracy Work: Civic Traditions in Modern Italy." Princeton University Press.
ü  Putnam, Robert D. (1993). Making Democracy Work: Civic Traditions in Modern Italy. Princeton University Press.
ü  Putnam, Robert D. (2000). Bowling Alone: The Collapse and Revival of American Community. Simon & Schuster.
ü  Sen, A. (1999). "Development as Freedom." Oxford University Press.)
ü  Sen, A. (1999). Development as Freedom. Oxford University Press.
ü  Sen, A. (1999). Development as Freedom. Oxford University Press..)
ü  Streeten, Paul(1979), The Frontiers Of Development Studies ,London: Macmillan.
ü  UNDP (United Nations Development Programme). (2021). Human Development Report.
ü  United Nations Development Programme (UNDP). (2020). Human Development Report 2020.
ü  United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development.
ü  United Nations. (2019). The Future We Want: Outcomes of the UN Conference on Sustainable Development.
ü  World Bank (2015). "World Development Report 2015: Mind, Society, and Behavior.".
ü  World Bank (2015). World Development Report 2015: Mind, Society, and Behavior.)
ü  World Bank (2020). World Development Report 2020: Trading for Development in the Age of Global Value Chains.
ü  World Bank. (2017). World Development Report 2017: Governance and the Law.
ü  World Bank. (2019). Governance and Development: The Role of Institutions.